Λαογραφία · Στοιχειά

Περγάντα - Ορισμος και Σημασία

1874

Αναφορά στη μεταφορική χρήση του όρου «Περγάντα» για δαίμονα της εργατικότητας και σύνδεση με ναυτικούς όρους.

Κατὰ τον Γ. Κρέμον (στην αθηναϊκή εφημερίδα "Νέα Ελλάδι", αριθ. 56, 2 Νοεμβρίου 1874),

Ο B.Schmidt (Volksleben σελ.142) αναφέρει την αινιγματώδη έκφραση "Περγάντα", την οποία χρησιμοποιεί για να δηλώσει τη φιλόπονη και εργατική γυναίκα. Το όνομα αυτής της προστάτιδας δαίμονος της ταλασιουργίας (δηλαδή της επεξεργασίας του μαλλιού ή των ινών) έχει μεταφερθεί από το κοινό όνομα "περγαντί", το οποίο συναντάται σε πολλές περιοχές της Ελλάδας και σημαίνει ένα πολύκωπο καταδρομικό πλοιάριο. Αυτή η μεταφορική χρήση ονομάτων δείχνει την τάση για την ένωση ανθρώπινων ή θεϊκών χαρακτηριστικών με συγκεκριμένα αντικείμενα ή καταστάσεις, κάτι που ήταν κοινό στην ελληνική παράδοση και κουλτούρα.

Με αυτή την αναφορά, ο Κρέμον υπογραμμίζει την έννοια της μεταφορικής χρήσης ονομάτων που συνδέονται με την καθημερινή ζωή και τις πρακτικές της εποχής, προκειμένου να δηλώσουν χαρακτήρες ή δυνάμεις, είτε θετικές είτε αρνητικές

Λογοτεχνική διασκευή τέτοιων παραδόσεων βλέπε στον Παρνασσό, τ. [7’ σελ. 691 κ.ε.]( Πασσαγιάννη, "το ψωρόσπιτο").

Μελεται περι του βίου και της γλώσσης του Ελληνικού Λαού Ν. Γ. Πολίτης - Παραδόσεις Μερος Β 1904 - σελ 1102

Πηγές & Τεκμηρίωση

Ημερομηνία άρθρου:1874
  • Αρχειακή καταγραφή

    Αρχειακή καταγραφή:Νέα Ελλάς
    Ημερομηνία:2 Νοεμβρίου 1874
    Έκδοση:56
  • Βιβλιογραφική αναφορά

    Τίτλος:Volksleben
  • Βιβλιογραφική αναφορά

    Συγγραφέας:Νικόλαος Πολίτης
    Τίτλος:Μελεται περι του βίου και της γλώσσης του Ελληνικού Λαού - Παραδόσεις Μερος Β
    Έτος:1904
    Σελίδες:1102
  • Βιβλιογραφική αναφορά

    Συγγραφέας:Επαμεινώνδα Ι. Σταματιάδης
    Τίτλος:Σαμιακά, τ. Ε’
    Σελίδες:398

Περισσότερα από την ίδια ενότητα

Χωρίς εικόνα

Στοιχειά

Οι Λαφροστοιχειώτες και τα Στοιχειά της Ρόδου

Καταγραφή από τη Ρόδο για τα στοιχειά που αποκαλούνται «Αναράδες» και κατοικούν σε ερείπια, δέντρα και ποταμούς, και για τους «λαφροστοιχειώτες» — ανθρώπους που λένε πως τα έχουν δει.

1 Ιανουαρίου 1963Ρόδος

Στοιχειά

Τα Στοιχειά και τα Οράματα θησαυρών στον Λαγό Έβρου

Σύντομη περιγραφή πεποιθήσεων για στοιχειωμένα σπίτια και ανακάλυψη θησαυρών μέσω ονείρων στον Λαγό του Έβρου.

1 Ιανουαρίου 1968Έβρος

Στοιχειά

Τα Στοιχεία του Πράγγιου

Λαϊκή αφήγηση για στοιχειωμένα πηγάδια και φωτιές που προκαλούνται από φαντάσματα φύλακες θησαυρών στο Πράγγιο.

1 Ιανουαρίου 1967Διδυμότειχο

Στοιχειά

Τα Στοιχειά της Κυανής

Λαογραφική παράδοση για στοιχειά (φαντάσματα) στην Κυανή Έβρου: Εμφανίσεις σε βρύσες, πηγάδια και δρόμους που προκαλούσαν ασθένειες, παράλυση και θάνατο.

1 Ιανουαρίου 1976Έβρος

Στοιχειά

Η στοιχειωμένη βελανιδιά της Ρόδου

Θρύλος για στοιχειωμένη βελανιδιά στο Αρχάγγελο Ρόδου κοντά στο μοναστήρι του Αρχαγγέλου Γαβριήλ. Όταν ένας κάτοικος την έκοψε, πέθανε σε τρεις μέρες. Το δέντρο ξαναφύτρωσε και κανείς δεν τολμά να το αγγίξει.

1 Ιανουαρίου 1939Ρόδος

Στοιχειά

Ο Χαραμαλλάς της Γεννήτρας Ρόδου

Θρύλος για το στοιχειό Χαραμαλλά στη Γεννήτρα Σιάνα Ρόδου, που μεταμορφωνόταν σε γάιδαρο, αγριόγατο ή τράγο και τρομοκρατούσε τους ντόπιους. Μέχρι σήμερα κανείς δεν περνά νύχτα από εκεί από φόβο.

1 Ιανουαρίου 1939Ρόδος

Περισσότερα άρθρα

Καλικάτζαροι

Οι Καρκάντσαλοι της Καρδίτσας

Λαϊκή αφήγηση για τους καρκάντσαλους και την καταστροφική επίδρασή τους κατά τις δωδεκαήμερες των Χριστουγέννων

1 Ιανουαρίου 1904Καρδίτσα

Τηλεκίνητικά Φαινόμενα

1962 - Διαφήμιση Μέντιουμ κ. Δάφνη

Βράβευση για τηλεπάθεια από την Εταιρία Ψυχικών Ερευνών. Το μέντιουμ Δάφνη δέχεται καθημερινά στην Οδό Κυψέλης 41, Αθήνα, με ωράριο λειτουργίας 9 π.μ. έως 6:30 μ.μ.

1 Δεκεμβρίου 1962Αθήνα

Στοιχειά

Το στοιχειωμένο σπίτι - Σάμος

Αφήγηση εμπειρίας με στοιχειωμένο σπίτι και υπερφυσικές εναργείες εμφανίσεις

Σάμος

'Αρθρα & Διαλέξεις

Οι Εκμεταλλευτές των Ψυχικών Φαινομένων

Κείμενο της Εταιρείας Ψυχοφυσιολογίας που προειδοποιεί το κοινό για τους απατεώνες που εκμεταλλεύονται την ευπιστία και τον πόνο των ανθρώπων, παρουσιάζοντας τρόπους εξαπάτησης και προτάσεις για την προστασία των πολιτών από ψευδομέντιουμ, ψευδομάγους και ψευδοθεραπευτές.

1 Σεπτεμβρίου 1953Ελλάδα
Αρχειακή εικόνα του άρθρου της εφημερίδας Απογευματινή 1934 σελ. 1

Παράξενα Φαινόμενα

Καΐκι Φάντασμα Εμφανίζεται στον Σαρωνικό - 1934

Τέσσερις ψαράδες του Σαρωνικού ισχυρίζονται ότι είδαν επί τέσσερις συνεχόμενες νύχτες ένα θαμπό καΐκι με γυναικείες φωνές και μελωδικά τραγούδια, το οποίο βυθιζόταν κάθε φορά που πλησίαζαν. Ο Άγγελος Τανάγρας δίνει επιστημονική εξήγηση του φαινομένου.

29 Απριλίου 1934Αττική